Αρχικά πρέπει να ξέρεις ότι πριν καν ανοίξεις οποιοδήποτε project, υπάρχει ρύθμιση sample rate στην κάρτα ήχου. Εμένα φαίνεται έτσι:
Όταν ξεκινάς ένα project στο DAW σου, πχ Cubase, λογικά θα σου έχει αυτόματα ρυθμιστεί σε αυτό το sample rate.
Αυτό το βλέπεις στο Project > Project Setup, κάτω κάτω.
Αυτό σημαίνει ότι όταν κάνεις κάποια ηχογράφηση, θα γίνει σε αυτό το sample rate.
Αν σε ένα project με 48000 βάλεις ένα αρχείο 44100, τότε το Cubase θα σε ρωτήσει: Θες να γίνει μετατροπή?
Κανονικά καλό θα είναι όλα το ίδιο. Αν δεν είναι, υπάρχει η πιθανότητα τα αρχεία να αποκτήσουν διαφορετική τονικότητα και διάρκεια.
Για να δεις αν είναι όλα το ίδιο, πας στο Media > Open Pool Window
Aν κάποιο ΔΕΝ είναι ίδιο με το Sample rate του project, τότε κάνεις δεξί click > Convert Files.
(ή αλλάζεις το project setting).
Τώρα το 44100 vs 48000 είναι άλλη συζήτηση. Το 44100 έχει μείνει από την εποχή των CD αν δε κάνω λάθος, ενώ το 48000 θεωρείται πιο μοντέρνο. Ποτέ περισσότερο από 48000, εκτός αν μιλάμε για sound design, που εκεί χρειάζεται η περισσότερη πληροφορία.
2) Το bit depth όταν κάνεις "τελικό" export, καλό θα ήταν να είναι 16bit, ή σε πολύ ειδικές περιπτώσεις 24bit. Φαντάσου ότι κάποιες πλατφόρμες δεν υποστιρίζουν καν 24bit.
3) Τέλος, dithering. Το Dithering είναι μια μορφή θορύβου που κάπως εξισορροπεί κάποια προβληματάκια ας πούμε. Αυτό πρέπει να γίνεται πάντα στα τελικά αρχεία.
Το Cubase από μόνο του δεν κάνει dithering στο export, οπότε θα πρέπει να το κάνεις χειροκίνητα. Για να το κάνεις αυτό στο Cubase πας στο τέλος του master bus σου, και βάζεις σαν Insert το plugin με όνομα UV22HR. Πάνω βάζεις το bit rate που εν τέλει θα κάνεις export, και κάτω βάζεις το poso dithering πρέπει να γίνει, ανάλογα τις δυναμικές του κομματιού. Συνήθως το High είναι οκ για τις περισσότερες περιπτώσεις.
Αν τα έχεις κάνει όλα αυτά, τότε το κομμάτι θα πρέπει να ακούγεται "κανονικά", όπως το ακούς και μέσα στο Cubase.
Μια φορά να τα σετάρεις και μετά δε χρειάζεται να το ξανακάνεις! Το καλύτερο που μπορείς να κάνεις είναι να έχεις ένα template και να ξεκινάς κάθε πρότζεκτ με το να έχεις εξ'αρχής κάποια προ-σεταρισμένα πραγματάκια που κατά πάσα πιθανότητα θα τα κάνεις κάθε φορά σε κάθε πρότζεκτ.
Το Master Bus είναι το κανάλι που πάνε ΟΛΑ στο τέλος. Θα υπάρχει σε 2 μεριές:
- Τέρμα δεξιά στο μείκτη σου, με όνομα "Stereo Out" λογικά, εκτός αν το χεις αλλάξει.
- Θα υπάρχει πάντα και σαν ξεχωριστό track με το ίδιο όνομα, και συνήθως το Cubase το βάζει σε γκρι φάκελο με όνομα "Input/Output Channels".
Μπορείς να καρφιτσώσεις το Master Bus (ή οποιοδήποτε άλλο track ή bus) στα τέρμα δεξιά ή αριστερά του μείκτη. Πάνω αριστερά έχει το tab με όνομα "Visibility". To πατάς και κάτω κάτω βγάζει άλλα δυο, και πας στο Zones. Εκεί "κολλάς" σε όποια μεριά θες, όποιο track fader θες.
Αυτό βολεύει πάρα πολύ όταν έχεις πολλά κανάλια και πρέπει συνέχεια να πας πέρα δώθε για να βρεις αυτό που θες. Εγω κολλάω πάντα δεξιά όλα τα mix bus, και τέρμα τέρμα δεξιά το Master.
Χωρίς να είμαι κανένας ειδικός, πρέπει να ξεκινήσεις με τις στανταρ ρυθμίσεις eq για κάθε όργανο. Χρειάζονται low cut στα 50-120hz, σε κάθε οργανο, ωστε να μη μπλέκονται οι χαμηλές συχνότητες μεταξύ τους, σε μπασο, τύμπανα, κιθάρες, φωνητικά κλπ. Μόλις κάνεις τις στάνταρ ρυθμίσεις για κάθε κανάλι, τότε ακούς σε μια καλή ένταση στα μόνιτορ, και απλά κάνεις μικρορυθμίσεις στο eq, για συχνότητες που σε χαλάνε.
Βέβαια, πριν τα κάνεις όλα αυτά, πρέπει να έχεις προσέξει την ενορχήστρωση, δηλαδη να έχεις μοιράσει σωστά τις συχνότητες στα όργανα. Επίσης, εξίσου σημαντικό είναι να έχεις μοιράσει τα όργανα δεξιά-αριστερά στον χώρο, ώστε να μην "πέφτει" το ένα πάνω στο άλλο.
Όταν τα κάνεις όλα αυτά, και έχεις σωστές στάθμες στα κανάλια, έχει μια πολύ καλή μίξη.
Αν έχεις κάρτα ήχου/audio interface τότε θα πρέπει να διαλέξεις το δικό της Asio στις ρυθμίσεις, αλλιώς είναι σα να μη τη χρησιμοποιείς.
Πήγαινε στο Studio > Studio Setup... (Κάτω κάτω λογικά)
και εκεί που λέει ASIO Driver θα πρέπει να διαλέξεις αυτό της κάρτας ήχου σου.
Για να σε χαλάει κάτι, πρέπει να το ακούσεις αφού μιλάμε για ήχο. Εκεί βέβαια παίζει το πόσο καλό είναι το ηχείο, το δωμάτιο, και φυσικά ο ίδιος ο ήχος.
Αν νομίζεις ότι σε χαλάει κάτι, αν δεν είσαι σίγουρος, ή απλά ψάχνεσαι, τότε μπορείς να ανοίξεις ένα EQ, να πάρεις ένα point με τερματισμένο Q και ρύθμιση Notch αν υπάρχει, αλλιώς Peak ή Bell. Παίρνεις το σημείο αυτό, ανεβάζεις Gain και "γυρνάς" γύρω από όλες τις συχνότητες να δεις αν "χτυπάει" κάποια παραπάνω από τις υπόλοιπες - τότε κατεβάζεις το gain όσο χρειάζεται και το αφήνεις εκεί.
Αυτό το λέμε EQ Sweeping.
Προσοχή όμως. Υπάρχει μεγάλη περίπτωση να σου φαίνονται όλα χάλια λόγω του αυξημένου gain, γι αυτό πρέπει να παίζεις με το gain και το bypass για να είσαι σίγουρος ότι όντως είναι κακή/τσιμπιμένη συχνότητα.
Ο πιο σωστός τρόπος Sweeping όμως είναι με το gain κάτω, όχι πάνω. Πρέπει να έχεις πολύ καλό δωμάτιο όμως και εκπαιδευμένο αυτί.
Αλλά επειδή ακούγοντας 100 φορές το κομμάτι σου το "ερωτεύεσαι" και χάνεις τη μπάλα φορτώνεις ένα κομμάτι που σου αρέσει σε ένα τρακ, και το ακούς μια αυτό και μια το δικό σου ως αναφορά.
Θέλει εκπαίδευση για να καταλάβεις τι είναι αυτό που σε ενοχλεί και σε τι συχνότητα εμφανίζεται.
Σε πρώτη φάση μπορείς να χωρίσεις το φάσμα σε κάποιες βασικές περιοχές.
Το βαθύ χαμηλό που είναι συνήθως από 20-120 και είναι συνήθως συχνότητες κάτω από το ηλεκτρικό μπάσο
Το μπάσο που είναι 120-250
Τις μεσαίες που είναι 250-1000/1500 που είναι συνήθως κιθάρες, πιάνα, φωνές
Τις μεσουψηλές από 1500-4000/5000 που είναι υψηλές αρμονικές των παραπάνω και τύμπανα και
τις υψηλές που είναι 5000-12000 και άνω.
Αυτες οι περιοχές είναι ΠΟΛΥ χονδρικές και τα όρια είναι εντελώς ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ και άλλοι θα σου δώσουν άλλα όρια, αλλά στις λέω γιατί περίπου ξέρεις και μπορείς να κρίνεις. Αν σε ενοχλούν οι κιθάρες πχ θα επέμβεις κάπου εκεί.
Γενικά είναι κάτι που θέλει πολλή εμπειρία ως ακροατής κυρίως και μετά ως ηχολήπτης.
Υπάρχει και η αντίστροφη διαδικασία απο αυτήν που προτείνει ο Alex, δηλαδή να φτιάξεις μια "βυθιση" eq στο δικό σου stereo out και να την "βολτάρεις" σε όλο το φάσμα και να παρατηρήσεις που "γλυκαίνει" ο ήχος. Όχι μεγάλη πάντως γύρω στα -3db θα έλεγα.
Κι έστω ότι με κάποιο τρόπο συμφωνήσαμε στο τι σημαίνει.
Θέλει ο καλλιτέχνης να γλυκανει το συγκεκριμένο οργανο;
Έχω δει τόσο βιντεα με τύπους που κάνουν μίξη...
Στο σημειο που κάνουν το eq
σε κάθε όργανο, ποτέ δεν κατάλαβα γιατί πήρε την απόφαση να κάνει τις επεμβάσεις που έκανε.
Θα μου πεις δεν είσαι στο χώρο του. Δεν ακούτε το ίδιο.
Όπως και να έχει θέλει εμπειρία.
Το θέμα είναι πως την αποκτάς. Προφανώς θέλει να "λερώσεις τα χέρια σου" ξανά και ξανά και να αφιερώσεις χρόνο μελετωντας το αντικειμενο.
Αλλά χρειάζεσαι όπωσδηποτε feedback από κάποιον έμπειρο. Κοινώς να "μαθητεύσεις" στην ουσία πλάι σε κάποιον/κάποιους που έχουν γράψει χιλιόμετρα στο αντικείμενο.
Υπάρχουν πάντα κάποιες στάνταρ διαδικασίες που πλέον τις κάνεις τυφλά (κουφά δηλαδή), όπως πχ προανέφερε ο Dim, να κόψεις κάποια μπάσα. Ειδικά πλέον με τα EQ που σου δείχνουν τα πάντα, δε χρειάζεται καν να ακούς. Πχ Βλέπεις ότι η μπότα σκάει στα 40-50Hz, τότε πρέπει να κόψεις όλο το μπάσο που σκάει εκεί, ή έστω να το κάνεις sidechain. Στην κιθάρα το ίδιο, πρέπει να βγάλεις όλα τα μπάσα, και στη φωνή, και στα βιολιά, για να κάθονται αρμονικά μεταξύ τους, και να μη παλεύει το ένα με τις συχνότητες του άλλου.
Εγώ μια διαδικασία που κάνω τυφλά είναι να βάλω δυναμικό EQ στη συχνότητα που επαναλαμβάνεται πολύ στα μπάσα, όπως πχ όταν παίζεις palm mute. Σίγουρα κόβω όλα τα μπάσα από τα περισσότερα όργανα.
Τώρα το πιο γλυκό που ανέφερε ο Dim είναι (για μένα) να κόψεις τις ψηλές (high cut/ low pass) για να ανέβουν από μόνες τους οι μεσαίες, γιατί αρκετές φορές οι ψηλές είναι αυτές που δίνουν το μοντέρνο, κοφτερό ύφος.
Τώρα το πιο γλυκό που ανέφερε ο Dim είναι (για μένα) να κόψεις τις ψηλές (high cut/ low pass) για να ανέβουν από μόνες τους οι μεσαίες, γιατί αρκετές φορές οι ψηλές είναι αυτές που δίνουν το μοντέρνο, κοφτερό ύφος.
Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας βοηθήσει να εξατομικεύσετε το περιεχόμενο, να προσαρμόσετε την εμπειρία σας και να σας κρατήσει συνδεδεμένους εάν εγγραφείτε.
Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε αυτόν τον ιστότοπο, συναινείτε στη χρήση των cookies από εμάς.