Χαίρομαι που σε ¨ακούω¨, είχα παρατηρήσει μια απουσία σου και αναρωτιόμουν.
Πάντως προσωπικά δεν θα ξαναπήγαινα σε Live με playback.
Ιδίως για ματσομένους μουσικούς όπως ο Bregovic.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι και δίκαιοι για να υποστηριξει κανείς την άποψη ότι "ο ακροατής/θεατής πληρώνει να δει ζωντανη εκτέλεση και πρεπει να παρει αυτο που εχει πληρώσει". Δεν διαφωνει κανεις επ αυτου. Και σε πολλά μουσικά είδη γίνεται κιόλας. Δηλαδη στην τζαζ που συνηθως εχουμε μικρά σχήματα που το μονο που παρουσιαζουν ειναι ατοφιο μουσικο περιεχόμενο, όντως δεν υπάρχει κανένας λόγος να γινει κατι τέτοιο. Θα ήταν και επιλήψιμο ίσως. Όμως εκει ειναι το ειδος της μουσικής που υπαγορεύει συγκεκριμένες προγραμματικές συνθήκες που προηγούνται της εκτέλεσης και απαγορεύουν τετοιες καταστάσεις.
Επίσης και ιδιο και στο μεγαλύτερο μέρος της οργανικής μουσικής (ισως και ολο) του κλασσικού χώρου. Όπου η ζωντανή εκτέλεση είναι το μοναδικό κριτήριο και ανώτερο της δισκογραφικής αποτύπωσης.
Ωστόσο θα τολμήσω να πω ότι:
1) Βλέπω την τεκμηρίωση σε κάποιες συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου συμβαίνει, όπως για παράδειγμα όταν έχεις τραγουδιστική μουσική ΠΟΛΥ υψηλών απαιτήσεων και σε πρωτη γραμμη διεθνούς κλίμακας. Η ανθρώπινη φωνή έχει όρια. Ακόμα και στους καλύτερους. Και όταν εισαι αναμεσα στους καλύτερους τραγουδιστές του κόσμου στο πιο απαιτητικό τραγουδιστικό ρεπερτόριο, ο ανταγωνισμός είναι ασύλληπτα αδυσώπητος. Ειδικά τώρα με το ιντερνετ, εκατομμύρια κοράκια κρέμονται απο τα χείλη σου για να πιάσουν ένα μικρό κοκοράκι και να σε κάνουν βιντεο-σώβρακο σε όλο το youtube και στο μαλακισμένο κόσμο της όπερας δυστυχώς αυτο θα σου στοιχήσει πολυ. Ακόμα και αν κατα τα άλλα είναι μια πολύ φυσιολογική κατάσταση όταν τραγουδάς πάνω απο 3 φορες την εβδομάδα ολο το χρονο. Αυτος ειναι και ο λογος που ανεβαινουν οι παραστασεις με διπλη διανομή.
Πολλοί μεγάλοι τραγουδιστές κάνανε παράσταση κανονικα στα θεατρα και στα κενα βαζανε μικρές παραστασεις, lied, ή ημισκηνοθετημενες ή gala κλπ. Αρπαχτές κοινώς γιατι καποιοι πληρώνονται πολύ καλά
και σε αυτα τραγουδουν απο τα έτοιμα. Όμως ο φόβος παραμονεύει και σκέψου ότι αυτή τη στιγμή που μιλάμε στο youtube υπάρχουν βιντεο με την Κάλλας ή τον Λουτσιανό Παβαροτι να κανουν ενα κοκορακι και απο κάτω στα σχολια γινεται βόθρος.... Και μιλάμε για τους καλύτερους της ιστοριας.
Υπάρχουν λοιπον τα εξης δυο ερωτηματα.
α) Μειωνεται η καλλιτεχνική αξία της M.Callas, του Luciano Pavarotti ή του Dusty Hill απο ενα λάθος ή μια κακή στιγμή που ειναι κάτι απολυτα ανθρωπινο και φυσικο σε εναν σκληράεργαζομενο επαγγελματια με σφιχτο προγραμμα? Θυμάμαι παλιά (1995) το προγραμμα της περιοδιας των Ac/Dc να εχει περιπου 300 λαιβ μέσα σε ένα χρονο. Ειναι αδιανόητα νουμερα αυτα και δεν σου επιτρέπουν ούτε να αρρωστήσεις αυτοι οι προγραμματισμοι.
β) Ο κάθε καλλιτέχνης επιπέδου Κάλλας, Παβαρότι, αλλά και Rolling stones ή Zz top ή U2 κ.ο.κ υπάρχει περιπτωση να μην θελει για διάφορους λογους να παρουσιάσει κανενα σφάλμα στην εκτέλεση του. Για λογους πρεστιζ που θα τους στοιχισει ή για λογους συνολικου show και αρτιοτητας αντιστοιχα.
2) Απο προσωπική πείρα, έτυχε παλιά να αντικαταστήσω σε λαικο σχήμα τραγουδίστριας με εκτενή δισκογραφια, που καποια στιγμή εκανε εναν δισκο που ειχε εναν εντελώς άλλο ήχο απο αυτο που είχε ως τότε, ακολουθώντας το ρεύμα της εποχής των μέσων των 00s. Ήταν εντελως ηλεκτρονικο. Είχε ομως αλλους 4 δισκους πισω της που ήταν "κανονικοί" και ήθελε να τα παίξει μαζι με τον καινούριο δίσκο. Σε αυτές τις καταστάσεις ο κόσμος θέλει το τραγούδι όπως το ξέρει. Δεν θέλει ούτε διασκευές ούτε τιποτα. Τα παλια κομμάτια παιχτηκαν κανονικά και τα καινούρια ήταν κατα πολύ playback παιζαμε ελαχιστα πράγματα.
3) Τι κάνεις αν η μπάντα ειναι οι Pink Floyd ή κάτι τέτοιο τέλος πάτνως και έχουν ξεκινήσει με ένα ηχογράφημα που εχει ολοκληρη ηχοσκηνοθεσία απο λουπες, προηχογρεαφημένα, θορύβους κλπ που όλα αυτά όμως ειναι απαραίτητα ως μέρος της σύνθεσης...? Πετσοκόβεις το έργο? Δεν εχω απάντηση, αυτο το ερώτημα ειναι ανοιχτο για απαντηση απο τον καθένα. Αλλα δεν υπαρχει μια απαντηση.
4) Τωρα αν παιζεις σε πανηγυρι και ξαφνικά γύρνας και ο πληκτράς λειπει απο τη σκηνή γιατι εχει παει για ποτό ενώ τα πλήκτρα παίζουν ψησταριά και αρπάζουν, εξαρτάται ποσο ενδιαφερεται ο κοσμος.
Προσωπικά πιστεύω ότι αναλογα το μουσικο ειδος, πρεπει να εχουμε απο την αρχή στο μυαλο μας τι σκοπεύουμε να το κανουμε και πως θα βγει λαιβ. Ειδικα στα πιο διασκεδαστικα-χορευτικα ειδη ειναι βασικο. Στα πιο καλλιτεχνικα εξαρταται, αλλά καθε αποφαση εχει τις δυσκολιες της. Συχνά γίνεται σφαση σε αυτο το θεμα γιατι ειναι προκλητικο και σχετικα ευκολο να φορτωσεις μια ηχογραφηση με οτι σου έρθει (ειδικα τώρα πια) και μετά το να το βγαλεις αυτο λαιβ σε τουρ ειναι μια λογιστική που δυσκολεύει.
@Nicholas Chili δεν ξέρω αν έχει. Αυτο που λέω ειναι ότι την περιοδο που κυκλοφόρησε το Stripped, οι RS ειχαν κατηγορηθει ότι χρησιμοποιουσαν playback στα λαιβ τους. Και μάλιστα ειχε γινει ειδηση ακομα και στην τοπική ιδιωτική τηλεοραση.
