Modulation αλχημείες

[Κουφη Λεοπαρδαλη]

Ποιούς τρόπους modulation στην αρμονία γνωρίζετε που να είναι πέρα απτό ξαφνικό? 

Ξεκινάω με την μητέρα όλων: (σαν πιο extreme) 

Όταν βρίσκεσαι σε locrian στην στιγμή του τραγουδιού, απλά μετατοπίζεις την τονική και το μπάσο ένα ημιτόνιο κάτω, ενώ κρατάς όλες τις άλλες νότες ως έχουν. 

Και voila!

Ξαφνικά βρίσκεσαι σε lydian, που είναι αντιδιαμετρικά αντίθετος ήχος απτην locrian.

Μοιραστείτε και άλλες τέτοιες modulation αλχημείες, για τον επίδοξο συνθέτη και όχι μόνο. 

 

[Κουφη Λεοπαρδαλη]

Υπάρχουν μερικές συγχορδίες που δεν μπορούν να εξηγηθούν ως modal borrowing. Δηλαδή δεν τις δανειζόμαστε από κάποια άλλη mode της διατονικής.

Για παράδειγμα το να πάμε από C major σε E major, ενώ έχουν κοινή την Ε νότα δεν υπάρχουν δύο διατονικές κλίμακα από C που να έχουν τις ίδιες νότες.

Tέλος το παράδειγμα από C major σε F# major που δεν έχουν καν κοινή νότα.
(δεν προσμετράται η locrian γιατί είναι diminished, και επέλεξα να ερευνήσω modulations από και προς major και minor συγχορδίες μόνο).

Έτσι η λίστα με τις συγχορδίες που δεν είναι modal borrowing, είναι η εξής (μόνο με διέσεις προς χάριν απλότητας):

Από C major συγχορδία:
- C# minor (ημιτόνιο)
- D# minor (μικ. τρίτη)
- E major (μεγ. τρίτη)
- F# major & minor (τριτόνιο)
- G# minor (μικ. έκτη)
- A major (μεγ. έκτη)
- B major (μεγ. εβδόμη)

Από C minor συγχορδία:
- C# minor (ημιτόνιο)
- D# minor (μικ. τρίτη)
- E major (μεγ. τρίτη)
- F# major & minor (τριτόνιο)
- G# minor (μικ. έκτη)
- A major (μεγ. έκτη)
- B major (μεγ. εβδόμη)

Σε bold οι συγχορδίες που δεν έχουν καμία κοινή νότα.
(Χρήσιμο αν θέλετε λιγότερο smooth modulation, ή εναλλακτικά μια sustained extension νότα που να τα συνδέει πιο ομαλά).

 

[Κουφη Λεοπαρδαλη]

Μόλις παρατήρησα και το ενδιαφέρον γεγονός πως η κλίμακα που σχηματίζεται από τις τονικές αυτών των συγχορδιών είναι μία φυσική μινόρε ένα ημιτόνιο πιο ψηλά απ'την αρχική συγχορδία, με τονική την C# δηλαδή.

Αυτό βοηθάει και στην απομνημόνευση της λίστας. Ξεκινάει ως dorian με μινόρε, μινόρε και ματζόρε, έπειτα μαζί ματζόρε και μινόρε στην 4η βαθμίδα, μινόρε 5η και τελειώνει ως φυσική μινόρε με ματζόρε και ματζόρε (6η και 7η βαθμίδα).

 

[manosx]

Εντελως προχειρα:

Τρια ειναι τα κυρια ειδη μετατροπιων: Διατονικη, χρωματικη, εναρμονια.


Διατονικη: Αναμεσα στα δυο κλειδια υπαρχει κοινη συγχορδια. Σε ντο ματζορε τονικοτητα ας πουμε, η Λα μινορε συγχορδια ειναι η 6η βαθμιδα, ταυτοχρονα στη Σολ ματζορε κλιμακα ειναι η δευτερη βαθμιδα, οποτε εχουμε κοινη συγχορδια, μετα τη Λα μινορε συγχορδια πεταμε ανετα τη Ρε δεσποζουσα και ειμαστε σε Σολ ματζορε τονικοτητα με ενα απλο 2-5-1. Αυτος ο τροπος μετατροπιας ειναι καταλληλος για τονικοτητες που ειναι κοντινες, εχουν δηλαδη οπλισμο που διαφερει συνηθως ενα ημιτονιο μεταξυ τους.


Δευτερη περιπτωση: Χρωματικες μετατροπιες. Εδω χρησιμοποιουμε καποιες χρωματικες αλλοιωσεις, ωστε να παμε ευκολα σε κλειδια που ειναι πιο μακρινα. Π.χ. εχουμε το Ντο ματζορε κλειδι, και στην τεταρτη βαθμιδα του που ειναι η Φα ματζορε συγχορδια βαζουμε μια μικρη εβδομη. Δεν εχουμε δηλαδη τη νοτα Μι για εβδομη αλλα τη νοτα Μι υφεση αλλοιωμενη χρωματικα. Αμεσως μπορουμε να τη δουμε ως δεσποζουσα σε νεο κλειδι, αυτο της Σι υφεση ματζορε. Το κλειδι αυτο εχει δυο υφεσεις στον οπλισμο, ειναι πιο μακρυνο απο πριν δηλαδη. Οποτε με χρωματικες αλλοιωσεις μπορουμε να παμε σε πιο μακρυνα κλειδια.


Η τριτη κατηγορια ειναι οι εναρμονιες μετατροπιες. Εδω τον ιδιο φθογγο τον ονομαζουμε διαφορετικα, και μπορουμε να παμε σε πολυ μακρυνοτερα κλειδια. Π.χ. εχουμε τη Λα μινορε τονικοτητα. Η συγχορδια αυξημενης εκτης στη Λα μινορε ειναι οι νοτες Φα- Λα- Ρε διεση. Αν τη ρε διεση την ονομασουμε Μι υφεση, τοτε η συγχορδια της αυξημενης εκτης γινεται η δεσποζουσα της Σι υφεση μινορε, η οποια εχει 5 υφεσεις περισσοτερες στον οπλισμο απο τη Λα μινορε, ειναι δηλαδη εντελως μακρυνη.

Οπως βλεπεις η Αρμονια ειναι το κλειδι, με τις αρμονικες βαθμιδες και τις αρμονικες λειτουργιες εχεις τα εργαλεια για να πας απο οποιαδηποτε κλιμακα σε οποιαδηποτε αλλη με εντελως smooth και φυσικο τροπο. Αντιθετα αν στηριξεις τη μελετη σου στους τροπους καλα κρασια τον Αυγουστο.

 

[Κουφη Λεοπαρδαλη]

Δεν βλέπω αντίθεση σε αυτά, είναι αλληλένδετα.

 

[Κουφη Λεοπαρδαλη]

Αν δεν σ'αρέσουν τα modes, ο ήχος τους ή οτιδήποτε άλλο, δεν πάει να πει δεν υπάρχουν ή δεν είναι χρήσιμα κτλ.

 

[Κουφη Λεοπαρδαλη]

Το απλούστερο παράδειγμα, pitch axis. Που φαίνεται δύσκολος όρος αλλά περιγράφει κάτι απλό. Κρατάς μία μπάσα νότα και αλλάζεις κλίμακες γύρω από αυτήν.

 

[manosx]

Μου αρεσουν ΠΑΡΑ πολυ τα modes, και ειδικα τα περιεργα modes κατι οκτατονες συμμετρικες και τετοια, αλλα και τα πιο παραδοσιακα μυξεςτηςΛυδιας κλπ

Απλα, οταν μιλαμε για smooth μετατροπιες το κλειδι ειναι η αρμονια. Γιατι; Διοτι θελεις να εχεις ενα smooth ακουσμα που θα σε οδηγησει αλλου, και ο ευκολοτερος τροπος για αυτο ειναι ενα chord progression που θα ακουγεται φυσικο αλλα ταυτοχρονα θα σε παει στην μακρυνη κλιμακα, και ετσι εφοσον μιλαμε για chord progressions μιλαμε για αρμονια. Δεν ειναι βεβαια ο μονος τροπος αυτος, μπορουμε π.χ. να εχουμε μια μετατροπιακη αλυσιδα, ή καποια κοινη νοτα που θα την κρατησουμε στη μεταβαση, ακομα και ηχοληπτικες πατεντες μπορουμε να κανουμε ξερω γω να πεταγεται κανα περιεργο συνθ στο ενδιαμεσο και να πηγαινει με glissardo οπως το σημα του thx







Η τονικη αρμονια παντως ειναι το κλειδι στις μετατροπιες, για αυτο αλλωστε καναμε το ισοσυγκερασμενο, για να πηδαμε απο τονικοτητα σε τονικοτητα σαν τις μελισσουλες, αν θελαμε μονο modal θα μεναμε στο just intonation που του ταιριαζει και καλυτερα.

 

[Κουφη Λεοπαρδαλη]

Άρα συμφωνούμε αλλά γιατί να πεις το modal borrowing καλά κρασιά? Το ακούς παντού. Και εξάλλου και στην λίστα μου παραπάνω ειδικά με τις συγχορδίες που είναι όσο πιο μακριά γίνεται πάλι θα βρεις τρόπο να το κάνεις smooth, αν αυτός είναι ο σκοπός.
Πχ. από C σε F# μία χρωματική ιδέα είναι C -> Cmaj7 -> C7 -> F#(#11) . Όπου μοιράζονται την bB και την C.
Δεύτερη ιδέα ένα tritone substitution ενδιάμεσα, C -> Dmin -> G7 - F#maj7.

 

[Κουφη Λεοπαρδαλη]

Τρίτη ιδέα Ab(min) -> G7 -> F#maj7. Και ένα σορό άλλα.

 

[manosx]

Αλλο πραγμα οι μετατροπιες, και αλλο πραγμα τα δανεικα ακκορντα. Δε χρειαζεται να κανεις μετατροπια για να δανειστεις ενα ακκορντο απο καποιον παραλληλο τροπο. Και ουτε χρειαζεται να δεις ως μετατροπια ενα οποιοδηποτε ακκορντο ενος chord progression, οσο κουφο και ξεκαρφωτο να ειναι αυτο το ακκορντο. Μετατροπια ειναι η μεταβαση απο ενα τονικο κεντρο σε ενα αλλο, στα παραδειγματα ας πουμε που εδωσα πριν χρησιμοποιουμε αυτα τα progressions για να παμε σε αλλη τονικοτητα. Αλλα πραγματα δηλαδη παιζουμε πριν τη μεταβαση και αλλα μετα, αν απλα επαναλαμβανουμε το progression δεν εχουμε μετατροπια απλα εχουμε ενα περιεργο progression.

 

[Κουφη Λεοπαρδαλη]

Ναι εξαρτάται, και μπορεί να γίνει όσο απλό ή περίπλοκο θες.

Εδώ ένα απλό από μινόρε σε ματζόρε ένα ημιτόνιο κάτω, μοιράζονται την ίδια τρίτη.
2:06